Ongekend – 99 schrijvers & hun favoriete boek

Ilja Leonard Pfeijffer kiest Mieke Maaike’s obscene jeugd van Louis Paul Boon, Sholeh Rezazadeh kiest De onrustzaaier van Willem G. van Maanen en Tommy Wieringa kiest Geniale anarchie van Boeli van Leeuwen.

Wat is het mooiste en meest indrukwekkende Nederlandstalige boek dat vrijwel niemand kent? Nick Muller stelde deze vraag aan 99 schrijvers. Ze noemden geen modieuze bestsellers of leeslijstklassiekers, maar titels die zich in hun geheugen hadden vastgezet: ongekende meesterwerken, elk in een kort, persoonlijk stuk teruggehaald uit de vergetelheid.

Samen vormen ze de schaduwcanon van de Nederlandstalige literatuur, opgetekend door lezers die als geen ander weten wat een boek de moeite waard maakt. Tom Lanoye bepleit met Het Geuzenboek eveneens een Louis Paul Boon-boek. Kristien Hemmerechts kiest Dood van een non van Maria Rosseels en Marjan Berk gaat voor Respyt van Elisabeth Eybers.

Met bijdragen van onder meer Arnon Grunberg, Safae el Khannoussi, A.L. Snijders, Anna Enquist, Herman Koch, Sylvia Witteman, Jeroen Brouwers, Marja Pruis, Joost de Vries, Stella Bergsma, Maarten ’t Hart, Yvonne Keuls, Philip Huff, A.F.Th. van der Heijden, Nelleke Noordervliet, Stefan Hertmans, Saskia de Coster, Joost Oomen, Marente de Moor, K. Schippers, Susan Smit, Jan Cremer, Mensje van Keulen en nog vele anderen.

Uit het voorwoord

‘Op mijn bureau ligt, terwijl ik dit schrijf, het exemplaar van Gerrit Komrijs Verzonken boeken dat ooit van Joost Zwagerman is geweest. Op het schutblad staat, in blauwe inkt, J Zwagerman / okt. ’86, de maand waarin Komrij de bundel bij De Arbeiderspers publiceerde en Zwagerman, destijds tweeëntwintig jaar oud en net gedebuteerd met De houdgreep, het kocht. Na Zwagermans dood, toen zijn bibliotheek werd geveild, raakte het boek op drift, tot het bij mij belandde. Zo overleefde het zowel de man die het schreef als de man die het kocht. Er is geen reden om aan te nemen dat het bij mij anders afloopt: ooit raakt het weer op drift, naar een volgend bureau, een volgende eigenaar. Komrij had het zien aankomen. De bundel opent met een bijbelvers waarin stof is vervangen door papier: “Van papier zijt ge en tot papier zult ge wederkeren.” Aangesproken wordt de mens, die alles wat hij weet aan papier ontleent en er na zijn dood zelf in terugkeert, als naam op een plank. Het bewijs volgt meteen: “De Trojaanse oorlog is lang geleden uitgevochten, honderdduizenden lijken zijn tot stof vergaan, maar de Ilias staat op de boekenplank.” Het boek heeft, zoals altijd, uiteindelijk de langste adem.’